|
BEBEĞİNİZ VE SİZ
Hayatınızın belkide en önemli anı şu an, aylardır beklediğiniz ufaklık
kucağınızda.
Duygularınız yoğun, birazda ağrınız var,
aklınızda da soru işaretleri. Bunu biliyoruz ve yardımcı olmak istiyoruz.
BEBEĞİN BESLENMESİ , ANNE SÜTÜ
Yeni doğan
bebek için en ideal beslenme anne sütüdür. Anne sütü bebeğiniz için tek ve en
iyi besindir. Doğumdan hemen sonra emzirmeye başlamalısınız. İlk günlerde oluşan
sarı süte ağız denmektedir. Bu süt bebeği ishal, soğuk algınlığı, öksürük ve
diğer hastalıklardan korur; yani bebeğin ilk aşısı sayılır. Tüm bebekler bu sütü
almalıdır.
Doğumdan sonra bebeğinize asla su, şekerli su veya başka bir besin vermeyin. Bu,
ilk günlerde az olan anne sütünü daha da azaltacaktır. Anneler ''sütüm az'' diye
bir endişe duyabilirler ancak şunu unutmayın ki bebeğiniz sizi emdikçe süt
oluşumu artacaktır. Emziren anne mutlaka kendi beslenmesine de özen
göstermelidir.Anne sütünü artırmanın en iyi yolu sık emzirme ve günde 2,5-3
litreye yakın sıvı gıda alımıdır.
Bebeğinize ilk 6 ay sadece anne sütü verin.
Emzirmenin hem anneye hem bebeğe birçok yararları
vardır. Bunlar;
-Anne sütü herzaman temizdir, mikropsuzdur.
-Anne sütü her an hazırdır ve ekonomiktir.
-Anne sütü alan bebeklerde pişik, karın ağrısı, kabızlık daha az görülür.
-Emziren annelerde yumurtalık ve meme kanseri riski daha azdır.
-Anne, emzirme sırasında kalori harcayarak doğum sonrası fazla kilolarını kısa
sürede verir.
-Emzirme anne rahminin normal boyutlara dönmesini hızlandırır.
Anne bebeğini bebek her istediğinde emzirmelidir. Bebeğin üç
saatten fazla uyumasına izin vermemelidir. Bir memedeki süt tamamen boşalıncaya
kadar bebeğin emmesine izin vermelisiniz. Ve bir sonraki emzirmeye son emzirilen
meme ile başlamalısınız. Emme süresi bazen 5-10 dakika, bazen yarım saat
olabilir. Sütün yeterli olduğunu bebeğin günde 5-6 defa idrar yapmasından ve
yeterli kilo almasından anlayabiliriz.
Her emzirme öncesi anne ellerini yıkamalı ve
rahat bir pozisyon almalıdır. Bebeğin başı ve vücudu tam olarak anneye dönmeli,
başı annenin kolunun iç kısmına yerleşmeli, anne bebeği alttan ve sırttan
desteklemelidir. Bebeğin alt dudağı dışa dönük olmalı ve meme ucunu ve
etrafındaki kahverengi kısmı ağız içine almalıdır. Bebeğinizi doğru pozisyonda
emzirdiğiniz taktirde memede çatlak oluşumunu da engellemiş olursunuz.
Özellikle çalışan anneler, sütlerini sağarak
buzdolabında 2 gün, derin dondurucuda 3 ay saklayabilirler. Süt oda ısısında ise
en fazla 8 saat kalabilir. Sağılmış anne sütü bebeğe kaşıkla verilmelidir,
biberon ve emzik asla kullanmamalıdır.
Bebeğe 15. gününden sonra günde 3 damla olarak D vitamini başlanmalı, 4-6.
aylarda ise demir damlası destek olarak verilmelidir. 6. aydan sonra mutlaka ek
gıdalara geçilmelidir. Bebeğinize 4. aydan sonra su vermeye başlayabilirsiniz.
BEBEK İLE İLGİLİ ÖNEMLİ BULGULAR
Ön bıngıldak genelde 3-18.
aylarda, arka bıngıldak ise yaklaşık 1,5 ay içinde kapanır. Doğumdan sonra
bebeklerin gözlerinde şişlik olabilir, bu birkaç gün içinde düzelir. Normal
yolla doğan bebeklerin gözlerinin beyaz kısmında kırmızı lekeler olabilir.
Bunlar küçük kan damarlarının çatlaması sonucu oluşur, yaklaşık 1 hafta 10 gün
içinde geçer. Bebeğinizin gözlerinde çapaklanma olabilir. Kaynatılmış ılıtılmış
su ile temizlenmesi ve doktorunuzun tarif edeceği şekilde göz pınarlarına masaj
yapılması yeterlidir. Çapaklanmanın artması durumunda doktorunuza başvurmanız
gerekir.
Yenidoğan kız çocuklarda anneden geçen hormonların etkisiyle adet kanaması
olabilir, korkmanıza gerek yoktur. Yine hormonlara bağlı olarak bebeklerin
memeleri büyüyebilir. Kesinlikle ovmayın, bunlar zamanla düzeleceklerdir.
Bebeğinizin bezinde pembe lekeler görebilirsiniz, bunlar idrarın kristalleşmesi
sonucu oluşur, tedirgin olamaya gerek yoktur.
Doğumdan sonra ilk birkaç gün kaka siyah yeşil renktedir, sonra yeşil sarı
olmaya başlar. Alt temizliği yaparken ılık suyla ıslatılmış pamuk kullanın,
ıslak mendiller pişik olasılığını arttırır, pudra kullanımı da önerilmemektedir.
Bebeklerin hıçkırması ve hapşırması normaldir. Bebeklerde fizyolojik olarak ilk
hafta içinde sarılık görülebilir. Gözlerde, yüzde gövdenin üst kısmına kadar
olması normaldir ancak gövdenin alt kısmına ve bacaklara inerse mutlaka doktora
başvurulmalıdır.
Bebeğinizi giydirirken rahat, çıtçıtlı, pamuklu kıyafetler tercih edebilirsiniz.
Fazla giydirmek isilik ve pişiklere yol açmaktadır. İlk iki ayda eldiven
kullanılmasını öneririz.
İLK HAFTA KONTROLÜ
Bebeğiniz
doğumdan sonra 7. gününde kontrole çağrılmaktadır. Kontrolde bebeğin muayenesi
yapılıp topuk kanı alınmaktadır. Topuk kanı ile erken dönemde tedavi başlanmazsa
zeka geriliğine sebep olan iki hatalık Fenilketonüri (FKÜ) ve konjenital
(doğuştan gelen) hipotiroidi taraması yapılmaktadır. Alınan kanlar Hacettepe
Üniversitesi Tıp Fakültesi' ne gönderilmektedir. Tahlil sonucunda değerler
yüksek bulunursa adres ve telefonlardan sizlere ulaşılmaktadır. Sonuç normal
çıktığında ise size bir bildirim yapılmamaktadır. FKÜ saptanması durumunda özel
bir diyet verilmekte, hipotiroidi durumunda ise tiroid hormonu başlanmaktadır.
Böylece gelişim ve zeka normal olabilmektedir.
Bebeğinizin muayenesinde doktorunuz kalça çıkıklığından şüphelenmişse mutlaka
kalça ultrasonografisi yaptırılmalıdır. Ailesinde kalça çıkığı olan birey varsa,
bebek ters geliş ile doğmuşsa ve özelikle kız bebeklerde 1-2 aylıkken kalça USG'
si önerilmektedir.
AŞILAMA:
7. gün:Hepatit
B
2. ay: Hepatit B *Verem,
Difteri-Tetanoz-Boğmaca-Çocuk Felci-Menenjit (5' li karma aşı)
4. ay: Difteri-Tetanoz-Boğmaca-Çocuk
Felci-Menenjit (5' li karma aşı)
6. ay: Hepatit B,
Difteri-Tetanoz-Boğmaca-Çocuk Felci-Menenjit (5' li karma aşı)
9. ay: Kızamık
12. ay: Su Çiçeği
15. ay: Kızamık-Kızamıkçık (MMR)-
Kabakulak
18. ay: Difteri-Tetanoz-Boğmaca-Çocuk
Felci-Menenjit (5' li karma aşı)
24. ay: Hepatit A
30. ay: Hepatit A
*Verem aşısı sağlık ocağında veya Verem Savaş dispanserinde
yapılmaktadır.
BEBEĞİNİZ İLK İKİ YILINDA HANGİ HAREKETLERİ YAPAR?
1 aylık :Yüzüstü yatarken başını
kaldırabilir.
2 aylık :Annesine bakarak gülümser
3 aylık :Agu sesleri çıkarır, salyaları
artar, ellerini ağızlarına sokarlar.
4 aylık :Yardımla oturma pozisyonu
alabilir, dönebilir.
5 aylık :Kucağınızda oturur ve ilgisini
çeken bir şeyi tutmaya çalışır, yüzüstü yatarken ellerinin üstüne kalkabilir.
6 aylık :Mama sandalyesinde oturabilir ve
önündekileri tutabilir.
7 aylık :Rahatlıkla oturur.
8 aylık :Yardım alarak ayağa kalkmaya
çalışır
9 aylık :Tutunarak sıralar, iki parmakla
küçük cisimleri alabilir
10 aylık :Emeklemeye başlar
11 aylık :Yardımınızla adım atabilir
12 aylık :Herhangi bir yere tutunarak
ayağa kalkmaya çalışır
13 aylık :Merdivenleri tırmanmaya çalışır
14 aylık :Yardımsız ayakta durur
15 aylık :Kendi başına yürüyebilir
|